ادبی و رمان

حوادث سال گذشته به نسبت حجم گستردۀ خود ظهور و سقوط‌های بسیاری داشت که جای بررسی‌های مختلف را خالی گذاشته است و این به سبب حجیم بودن اصل ماجراست. به مرور با کمرنگ شدن اصل ماجرا، حاشیه‌ها هم قابل بررسی می‌شود. امروز مظلومیت یک نویسنده که رفیق صمیمی جناح‌های مصطلحا اصلاح‌طلب و مخاطب رسانه‌های دگراندیشان بوده‌ است  نظرم را جدی‌تر از همیشه جلب کرد. مدت مدیدی است که به سایت شخصی او سر می‌زنم تا نظرات و نکته‌نگری او را مطالعه کنم، و اگر چه شرح تقاطع او با طیف مصطلحا روشن‌فکر را قبلا هم در سایت‌ها خوانده بودم اما امروز به شکل ویژه‌ای متوجه شدم چشمان مملو از حقد و خشم و طلب‌کاری برخی، با مختصات ویژه‌ای از ابراز بداخلاقی به وی، دست بردار نیست و این هزینه‌ای است که او روزانه به جهت ابراز عقیده خود می‌پردازد.

فرهاد جعفری نویسنده رمّان بسیار پرفروش «کافه پیانو» پیش از آن‌که در حرارت انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، به بروز عقاید و حساب و کتاب‌های خود روی‌بیاورد، همکاری‌های پراکنده‌ای با رسانه‌های اصلاح‌طلب داشت. حتی رسانه‌های فارسی‌زبانی که رسما از منابع خارجی تغذیه می‌شوند نیز، از او بعنوان یکی از روشن‌فکران هم مسلک خود یاد می‌کردند و این مجموعه، رفتاری ستایش‌آمیز از هنرمندی و ادب‌ورزی وی نشان‌می‌دادند، اما بلافاصله پس از اعلام موضع در حمایت از محمود احمدی نژاد، سگرمه‌هادر هم تنید و وی بیگانه‌ای درخور خواری دانسته شد. بیگانه‌ای که مستحق طرد و عبور از آبرو و عزت است.

می‌دانم! بسیار سخت است که تو بخاطر «عقیده‌ات» مطرود کسانی واقع شوی که لیبرالیسم و ول‌اندیشی شعار صبح و شب‌شان است. کسانی که به محض مواجهه با انتقاد مخالفین، سخن از تکثر و پلورالیسم می‌زنند و می‌گویند : “هر کس برای خود عقیده‌ای دارد” یا “عقیده امری شخصی است”، و در ظاهر و در پرستیژ، دوستی‌ها را فارغ از عقیده می‌چینند چون لیبرالیسم این‌جور تحکّم می‌کند. افرادی که حاضرند به حکم لیبرالیسم با کافر و ملحد هم پیمان اخوّت ببندند، و منتقدین این روش خود را فورا “متعصب” و “متحجر” می‌خوانند.

همین‌ها، وقتی کار به جدیت می‌رسد، وقتی توی مسلمان، توی برادر، باور خود را تغییر می‌دهی و کمی نسبت به آن‌ها تغییر می‌کنی، فورا حکم ارتداد تو را صادر می‌کنند. اینجا دیگر لیبرالیسم فرومی‌پاشد و در روح اسلام ظاهر می‌شود مثل دود سیاه و تاریکی که در قالب جان لاک سریال لاست مجسم می‌شد، اینجا “صراط مستقیم” را بر سر تو می‌کوبند، اما نه به سوی “کعبۀ توحید”، به سوی “مجسمۀ آزادی” یا بت آن … و صراطی که تو حق منحرف شدن از آن را نداشتی و نداری و نخواهی داشت. و شعارهای لیبرالیسم و تکثرگرائی‌شان همین‌جا خیس می‌کند. جرم تو این است که دیگر “لیبرال دموکرات” نیستی، و ریاست جمهوری احمدی نژاد را در عقیده‌ات، نسبت به منافع ایران، نزدیک‌تر از رقبایش می‌دانی. اینجا دیگر شعارهای دوستی و تکثر و آزادی عقیده، رنگ می‌بازد، و دوروئی و تزویر مدعیان رخ می‌نماید و بر خلاف همیشه که به همین بهانه‌ها، دین و عقیده اسلامی به جرم عقیده بودنش، و به حکم تکثر، حق سیاست و حاکمیت ندارد و باید به پستو برود، اینجا ناگهان با نهایت وقاحت، همه چیز برعکس می‌شود و دیگر نه تنها عقیده و روش زندگی، و ایدئولوژی، که حتی سطح نازل قشری‌گری روشن‌فکرمآبی، و حتی تفاوت بین دو کاندیدا و ریزترین اختلافات هم از پستو به در آمده، و جزو اولویت‌های دوستی و دشمنی قرار می‌گیرد و این‌گونه است که لیبرالیسم، کاذب بودنش را و ریا بودنش را آشکار می‌سازد و ثابت می‌کند تنها ابزاری است برای کوبیدن مخالف در حال ضرورت. و رسوا می‌کند که لیبرالیسم یکی از دروغ‌های بزرگ بشر است که هیچ‌کجا وجود ندارد، و نشان می‌کند که لیبرالیسم جنبۀ عملی ندارد و از حدّ تربیت پیروان خود هم برخوردار نیست. هم‌چنان‌که در فرانسه و مهد خود نیز، فقط بر سر حجب خراب می‌شود، نه بر سر بی‌حیائی و عریانی و حیوان‌‌صفتی و لواط‌کاری. اینجا ثابت می‌شود که شاگردان و مقلدین فارسی‌زبان این مسلک ول‌انگاری، خلف متینی برای استادان غربی خود هستند.

و چه بسیار شجاعانه و درخشان است که تو محض عقیدۀ آزادت و آزاده‌گی‌ات تمام بنیۀ اجتماعی خود را فدا کنی تا آزاد بمانی و طرد از جامعه‌ای که بدان وابسته بودی را به جان بپذیری. و این قیمتی است، بسیار گران‌تر از تهمت‌هائی که به تو می‌زنند تا تو را “فروخته” بخوانند. تو دیگر روشن‌فکر نیستی و از این قشر و این حزب، مطرود شدی. حالا دیگر تو یک متعصب متحجر هستی که جرمت اعلام عقیده خود و تنفیذ آن در رفتار و افکارت است. رفتاری که ما روشن!‌فکران، نمی‌پسندیم و تو دقیقا باید آنچه را ما گفتیم تکرار می‌کردی.

از خصوصیات یک رمّان نویس خبره این است که در داستان خود ابعاد مختلف یک موضوع را کالبدشکافی کند و این باعث اصیل شدن داستان وی و محبوبیتی می‌گردد که منجر به فروش گسترده کتابش می‌شود. “فرهاد جعفری” این کار را خوب بلد است. وقتی این چندبعدنگری، به سیاست ورزی نیز سرایت کند، هنگامی که از چنین نویسنده‌ای بخواهید تنها به یک بعد اکتفا کند، بدیهی است پاسخ او منفی است. همان “عقیده” و “آزادگی”ات گوارای وجودت. همان به که از گزند قشری‌گری اینان برون باشی. بگذار آنان خود را به بت‌های اسارت خود که نام “آزادی” و “لیبرالیسم” بر آن نهاده‌اند بفروشند.

راز روشن‌فکری دنیاپرست و دین گریز، دیده شدن است، دیده شدن، مثل آب حیات برای قشری است که حاضرند با گذر از تواضع، خود را بی‌محابا روشن‌فکر بخوانند. روشن‌فکران مثل یک طاووس باید پر باز کنند و منتظر ستایش دیگران باشند، و اگر این “ستایش” دریافت نشد دیگر نمی‌توانند خود را “روشن‌‎فکر” بخوانند. یعنی روشن‌فکری به مفهوم مدرن و آنچه که از اروپا به ایران سرایت می‌کند، مستلزم شهرت است. روشن‌فکرترین، کسی است که شهرت بیشتری داشته باشد و بیش‌تر “ستایش” جذب خود کند. هر طاووسی زیباتر، پرفروش‌تر! و این است که مقدار دارد، نه مطالبۀ عدل و حق، تو می‌توانی به هر روشی دست بیازی، و این را کسب کنی! و اگر تخطی کردی از آن قشری‌گری نوبت اعدام توست، و اعدام تو از بین بردن شهرتت و تحقیر وسیع توست. صراط مستقیم آن است که ما از تو خواسته بودیم. تو حق پشتیبانی از ریاست جمهوری احمدی نژاد را نداشتی، تو حق تذکر دادن نداشتی، تو حق انتقاد نداشتی، تو حق گفتن عقیده‌ات را نداشتی، تو حق نداشتی به BBC زنگ بزنی و اشکالات ادعای تقلب را بگوئی، حق تو تنها چیزی است که ما به تو حواله می‌دهیم. حالا که دست به این اعمال مجرمانه زدی حکمت اخراج است و اعدام، رمان‌های پر فروش و محبوبت را که خودمان تبلغش را کرده بودیم، را به انتشاراتت پس می‌دهیم، و در رسانه‌های‌مان بوق می‌کنیم که با افتخار تو را تحقیر کردیم، صبح و شب در سایتت تربیت‌ پاک‌مان را به رخت می‌کشیم، و اگر چه می‌دانیم تو واقعا مستقل فکرمی‌کنی، تو را متهم به مزدوری و حقوق بگیری می کنیم و همۀ این به خاطر این است که فکر کردی. و جرمت فکر کردن است. و در حالی که ما جز نوک بینی خود و کوه‌های ولنجک و یخچال توچال، جائی را ندیدیم تو همۀ ایران را دیدی. جرمت این است که پرهایت را که باز کردی، سه رنگ بود و فراگیر، نه کینه‌زده و فروخورده. و همۀ معرفت و شفقتی که لیبرالیسم می‌توانست برای ما تعیین کند، همین‌قدر بود.

نشانی‌های مرتبط :
کافه پیانو مرجوع شد / خبر آنلاین
نامه‌ای به دوست سابقم فرهاد جعفری

سایت فرهاد جعفری و اهانت‌های بلا انقطاع مخالفین در بخش نظرات

——————–

بعد التحریر ) در سایت ایشان نوشتم و پاسخ گرفتم :

سلام. از درد جسارت‌هائی که در کامنت‌ها به شما می‌شود خود را ناچار دیدم در حد و سهم خودم چیزی بنویسم. خواستم در متنی که نوشتم، جسارتی به شما نشده باشد یا خلاف واقعی نگفته باشم. هرچند با دل پر این متن را نوشته ام! خوش‌حال می‌شوم اگر نکته یا انتقادی به نظرتان رسید مرقوم بفرمائید. http://www.rooznevesht.net/?p=532

فرهاد جعفری:
از ابراز محبتی که داشته اید سپاسگزارم. اما در برخی موارد نتایجی گرفته اید که به گمانم دقیق نباشد. از جمله من هنوز خود را یک لیبرال دموکرات می‌دانم و همچنان معتقد به دین شخصی و خصوصی هستم. دفاع من از آقای احمدی‌نژاد نیز هرگز به معنای دفاع از اندیشه‌ی سیاسی ایشان نبوده و نیست بلکه بیشتر ناظر به عملکرد مردم گرایانه، ملی‌گرایانه، و عدالت‌طلبانه‌ی ایشان بوده است.
بازهم از شما تشکر می‌کنم.

سید احمد:
سلام. ما به نسبت، به این قانع می‌مانیم. امیدوارم این دوستان قدیمی و جدید که این‌جا وظیفه خود می‌بینند جسارت کنند، هم راضی شوند! چون لیبرالیسم خیلی نزدیک تر است به این رضایت (قناعت)!